Elk jaar verschijnt het World Economic Forum met hun Global Risk Report. Een overzicht van de grootste bedreigingen voor onze economie, maatschappij en planeet. Gewapende conflicten, extreme weersomstandigheden, desinformatie, AI-risico’s â het lijstje is bekend. Maar waarom richten we ons uitsluitend op wat er mis kan gaan?
We leven in een tijd waarin enkel de focus op risico’s richten ons verlamt in plaats van activeert. Waar is het rapport dat ons laat zien waar de kansen liggen? Waar overheden, bedrijven en burgers wÊl impact kunnen maken? De problemen zijn groot, dat weten we. Maar de oplossingsruimte is minstens zo groot en die blijft onderbelicht.
In dit artikel lichten we drie impactvolle kansen uit die nu voor het oprapen liggen, vergezeld door een aantal mooie initiatieven die we nu zien gebeuren. Van eenzaamheid als verbindingskans tot bewuster AI-gebruik en het opnieuw verbinden met de natuur.
đĒđ˛đšđ¸đ˛ đ¸đŽđģđđ˛đģ đđŊđŧđ đˇđļđˇ? đĒđ˛ đđļđˇđģ đ¯đ˛đģđļđ˛đđđą đģđŽđŽđŋ đˇđđšđšđļđ˛ đŊđ˛đŋđđŊđ˛đ°đđļđ˛đŗ.
1. Eenzaamheid als verbindingskans
Wereldwijd voelt 1 op de 6 mensen zich eenzaam â dat zijn meer dan 870.000 doden per jaar door gezondheidseffecten. In Nederland kampt 10% van de 15-plussers met sterke eenzaamheid.
Opvallend is dat niet ouderen het meest eenzaam zijn, maar jongeren. Wereldwijd rapporteert 27% van de 19 tot 29-jarigen zich eenzaam te voelen, bij tieners 25%. Ook werkende volwassenen, alleenstaanden en migranten ervaren in hoge mate sociale isolatie.
Gek eigenlijk. Miljoenen mensen voelen zich alleen, maar zijn absoluut niet alleen in dat gevoel. Daar ligt de kans. Wat als we eenzaamheid zien als collectieve uitnodiging tot verbinding?
Initiatieven zoals het koppelen van oude asielhonden aan bewoners van verzorgingshuizen (Mayores amigos, Spanje) tonen hoe krachtig onverwachte verbindingen zijn. Of studenten die bij ouderen intrekken â wederzijdse contact, zorg en wonen in ÊÊn oplossing. Voor dergelijke oplossingen is maar weinig nodig. Mensen verbinden, daar waar ze nu langs elkaar heen leven.
2. AI daar inzetten waar het telt
AI groeit explosief. ChatGPT heeft inmiddels 800 miljoen wekelijkse gebruikers (verdubbeld sinds februari 2025) en verwerkt dagelijks 2 miljard queries. Sinds 2022 zijn er meer dan 15 miljard AI-afbeeldingen gegenereerd â gemiddeld 34 miljoen per dag.
En waarvoor? Grappige plaatjes van jezelf in andere omgevingen, of een snel antwoord op een lange mailreeks. Kunnen we al die rekenkracht, energie, en natuurlijk: mensen, niet beter inzetten?
Toch is slechts 30% zich bewust van AI’s milieu-impact. AI-expert Kate Crawford waarschuwt in haar boek ‘Atlas of AI’ dat we AI-ontwikkeling te veel als abstract softwareprobleem zien, terwijl het gebouwd is op grootschalige grondstoffenwinning en arbeidsuitbuiting.
Er ligt een grote kans voor ons om AI veel bewuster en minder te gaan gebruiken. En menselijke waarde te vergroten wanneer we AI toch inzetten. Neem bijvoorbeeld IKEA: in plaats van menselijke medewerkers die zijn vervangen door AI te ontslaan, herschoolt zij hen van klantenservice medewerkers tot interieuradviseurs.
3. Reconnectie met de natuur
Mensen worden blij van groen, niet van grijs beton. Toch bouwen we door, terwijl vergroening moeilijk van de grond komt. Onderzoek toont: onze connectie met natuur is met 60% afgenomen in 200 jaar. We leven gemiddeld slechts 4,5 minuut per dag in natuurlijke omgevingen.
De gezondheidseffecten zijn substantieel. Gebrek aan natuur correleert direct met obesitas, aandachtsstoornissen en cardiovasculaire aandoeningen. Omgekeerd: blootstelling aan groen verlaagt sterfte door hart- en vaatziekten, vermindert diabetes en verbetert de mentale gezondheid aanzienlijk.
Alleen in Eindhoven beslaan parkeerplaatsen wel 2,2 miljoen vierkante meter â ruimte voor groen, ontmoeting en verkoeling. Het ‘Groen voor Blik’ initiatief onderzoekt deze transformatie.
Innovaties zoals het Gaia Communication System van Inxects maken ecosystemen letterlijk voelbaar: een draagbaar vest met sensoren vertaalt de gezondheid van planten, lucht en bodem naar haptische feedback voor architecten en planners.
Om maar in termen van het WEF te denken, heeft reconnectie met de natuur niet alleen effect op onze gezondheid, maar ook op onze economie. Hoeveel is onze connectie met de natuur dan eigenlijk waard?