Hoe ziet de toekomst van energie eruit?

Als een van de grootste netbeheerders van Nederland speelt Enexis een cruciale rol in de energietransitie. Zij beheren het elektriciteits- en gasnetwerk voor miljoenen huishoudens en bedrijven. In een tijd waarin de energiemarkt fundamenteel verandert door verduurzaming, decentralisatie en veranderende consumentenpatronen, is de volgende vraag urgenter dan ooit: hoe ziet het energiesysteem van de toekomst eruit, en hoe bereid je je daarop voor?

De uitdaging
De energiewereld staat voor ongekende transformaties. De opkomst van zonnepanelen, warmtepompen en elektrische auto’s verandert de manier waarop energie wordt opgewekt, opgeslagen en verbruikt. Tegelijkertijd zorgen geopolitieke spanningen, klimaatdoelstellingen en toenemende netcongestie voor extra complexiteit.

Samen met Six Fingers wilde Enexis inzicht krijgen in welke ontwikkelingen de komende jaren de grootste impact zullen hebben op het energiesysteem, en hoe ze het energienet en de maatschappij hierop kunnen voorbereiden.

Door de dominante logica van de energiemarkt in kaart te brengen, maakten we zichtbaar welke overtuigingen en aannames mogelijk innovatie tegenhouden. Vervolgens hebben we door middel van trendonderzoek de mogelijke toekomsten verkend. Twee kernonzekerheden bleken bepalend: ten eerste, hoe is de macht over energie verdeeld? Blijft deze geconcentreerd bij machtsblokken of wordt energie verder gedemocratiseerd? En ten tweede, hoe toegankelijk is de energietransitie voor consumenten? Ontstaat er een eco-elite die alles kan betalen, of is er inclusiviteit waarbij iedereen meedeelt in de voordelen?

Het inzicht
Op basis van deze kernonzekerheden ontwikkelden we vier contrasterende toekomstscenario’s. Elk scenario schetst een realistisch maar onderscheidend beeld van de wereld waarin Enexis opereert, met eigen dynamieken, uitdagingen en kansen.

Een van de scenario’s beschreef een toekomst met wijdverspreide energiearmoede. Tijdens het ontwikkelen dachten we dat dit scenario wellicht te pessimistisch was en nooit werkelijkheid zou worden. De energiecrisis van de afgelopen jaren heeft aangetoond hoe waardevol het was om dit scenario toch te doordenken. Juist omdat erover was nagedacht, kon sneller worden geanticipeerd toen de eerste signalen zichtbaar werden. Een opvallend inzicht achteraf.